ผมคิดว่าส่วนใหญ่ สมุดบันทึกเทรดเก็บข้อมูลที่ใช้ประโยชน์น้อยที่สุด

ผมเคยตั้งใจจดสมุดบันทึกการเทรดเป็นเดือนๆ เลยครับ ทุกไม้จดหมด จุดเข้า จุดตัดขาดทุน กำไร ภาพกราฟ เก็บครบ รู้สึกว่าตัวเองขยันมาก

แต่วันหนึ่งผมนั่งดูรอบแล้วตระหนักได้ว่า… เฮ้ย ข้อมูลพวกนี้พี่โบรกเกอร์เก็บไว้ให้อยู่แล้วนี่หว่า ผมแค่ก๊อปมาเขียนใหม่เฉยๆ ไม่ได้เรียนรู้อะไรเลยสักนิด

ผมคิดว่าส่วนใหญ่ คนเทรดก็เจอปัญหาเดียวกันนี้แหละครับ วันนี้เลยอยากเล่าว่าอะไรคือข้อมูลที่ควรจดจริงๆ แล้วมันเวิร์กกับผมยังไง

ข้อมูลที่เราจดกันทุกวัน มันซ้ำซากกับที่โบรกเกอร์มีอยู่แล้ว

ลองเปิดดูสมุดบันทึกของใครก็ได้เถอะครับ ส่วนใหญ่จะเจอโครงเดียวกันหมดเลย จดว่าเข้าไม้ตรงไหน ออกตรงไหน ใช้ระบบอะไร ได้กำไรหรือขาดทุนกี่ R แปะภาพกราฟไว้ด้วย

ดูเผินๆ เหมือนขยันดี แต่ถ้าคิดดีๆ แล้ว ข้อมูลชุดนี้อยู่ในประวัติการเทรดของโบรกเกอร์อยู่แล้วครับ จดใหม่ไปเนี่ย เหมือนก๊อปการบ้านเพื่อนมาเขียนอีกรอบ มือเหนื่อยแต่สมองไม่ได้ทำงานเลย

สิ่งที่โบรกเกอร์เก็บไม่ได้ มีอย่างเดียวครับ นั่นคือ สิ่งที่เกิดขึ้นในหัวเรา ตอนที่กดซื้อกดขายนั่นแหละ คือข้อมูลแท้จริงที่ควรจด

ควรจดอะไร — 3 ช่วงเวลาที่สำคัญที่สุด

ผมคิดว่าส่วนใหญ่ คนมองข้ามช่วงเวลาพวกนี้ไปเลย เพราะมันไม่ใช่ตัวเลขสวยๆ แต่เชื่อผมเถอะครับ มันคือทองล้วนๆ

ก่อนเข้าไม้: ตอนนั้นเราสภาพจิตใจเป็นยังไง ใจเย็นอยู่ไหม เบื่อจัดเลยเข้าเล่นๆ หรือเพิ่งขาดทุนมาเลยรีบเข้าเพื่อจะเอาคืน หรือกลัวคลาดโอกาสจนมือคันอยากกดซื้อตามคนอื่น

ระหว่างถือไม้: เราลังเลไหมตอนกดเข้า มีขยับจุดตัดขาดทุนไหม พอกราฟเริ่มสวนทาง แล้วเราเปลี่ยนวิธีบริหารไม้เพราะกลัวเสียเงินไหม

หลังปิดไม้: เราภูมิใจกับการทำตามแผนไหม หรือคิดว่าไม้นี้ดีไม่ดี ขึ้นอยู่กับว่ากำไรหรือขาดทุนอย่างเดียว — อันนี้แหละครับ กับดักใหญ่ของหลายคน

ลองจด 100 ไม้ แล้วผลจะทำให้ตกใจ

นี่คือสิ่งที่เกิดกับผมจริงๆ ครับ ผมจดสภาพจิตใจทุกไม้ไปประมาณร้อยไม้ แล้วเอามานั่งดู ผลคือตกใจเลยครับ

ไม้ที่ผมเข้าตอนใจเย็น อัตราชนะอยู่ราวๆ 80% แต่ไม้ที่ผมรีบเข้าทันทีหลังขาดทุน อัตราชนะหล่นเหลือแค่ 25% ครับ ต่างกันแบบฟ้ากับเหวเลย

ข้อมูลแบบนี้สถิติระบบเทรดจะบอกเราไม่ได้ครับ เพราะระบบเดียวกัน คนละสภาพจิตใจ ผลไม่เหมือนกันเลย

สิ่งที่ผมตระหนักตอนหลังคือ ปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่ระบบเราเลย ผมอาจมีระบบที่ทำกำไรได้อยู่แล้ว แต่ผมเองที่ไปทำลายมันซ้ำๆ ตอนสภาพจิตใจพัง ตรงนี้แหละครับที่สมุดบันทึกมีค่าจริงๆ ไม่ใช่จดว่าเกิดอะไรขึ้น แต่คือหาให้เจอว่าเราพังตอนไหน

พอรู้จุดอ่อนแล้วก็แก้ง่ายขึ้นเยอะครับ เช่น ตั้งกติกากับตัวเองว่าขาดทุนไม้ไหน ต้องพัก 30 นาทีก่อนเข้าไม้ใหม่ ของแบบนี้แหละที่เวิร์กจริง คุ้มกว่าไปเปลี่ยนระบบใหม่ทุกเดือนเป็นไหนๆ

ของที่ผมใช้จดจริงๆ — อุปกรณ์น้อยชิ้นแต่ได้งาน

ไม่ต้องซับซ้อนครับ ของที่ผมใช้อยู่มีแค่นี้

สมุดจดบันทึกแบบมีจุด (dot grid notebook) ของ Muji หรือยี่ห้อไทยอย่าง Btypically ก็ได้ — จดมือช่วยให้คิดช้าลงและคิดลึกขึ้นครับ ตอนเย็นผมจะนั่งไล่ทบทวนทีละไม้สบายๆ

ปากกาไฮไลต์ Zebra Mildliner — ใช้ไฮไลต์ไม้ที่เข้าตอนสภาพจิตใจไม่ดี ให้เห็นชัดว่าเดือนนี้เราพังกี่ไม้เพราะอารมณ์

แอป Notion หรือ TraderSync — ถ้าชอบจดบนมือถือ สองตัวนี้ทำสรุปสถิติให้อัตโนมัติ ดูเทียบว่าไม้แบบใจเย็นกับไม้แบบอารมณ์ ผลต่างกันแค่ไหนในหน้าเดียว ปังมากครับ

สรุปจากประสบการณ์จริงของผม

ผมคิดว่าส่วนใหญ่ เราจดสมุดบันทึกเพื่อให้รู้สึกว่าตัวเองขยัน มากกว่าจดเพื่อหาคำตอบจริงๆ ครับ ผมก็เคยเป็นแบบนั้น

แต่พอเปลี่ยนมาจดสภาพจิตใจแทนตัวเลข ผมถึงเห็นว่าศัตรูที่แท้จริงไม่ใช่ตลาด แต่เป็นตัวเราเองตอนอารมณ์ไม่อยู่ ถ้าคุณกำลังจดสมุดอยู่ ลองเพิ่มสองสามคำถามเรื่องความรู้สึกลงไปสิครับ อีก 50 ไม้แล้วมาดูกันว่าเจออะไร รับรองว่ามันเปลี่ยนวิธีเทรดของคุณได้จริงๆ ครับ

คำถามที่เจอบ่อย

จดสมุดบันทึกแบบเดิมที่จดแต่ตัวเลข ไม่ดีตรงไหน

ไม่ได้ไม่ดีเลยครับ แต่มันซ้ำกับข้อมูลที่โบรกเกอร์เก็บไว้ให้อยู่แล้ว เสียเวลาจดใหม่โดยไม่ได้ข้อมูลใหม่ครับ

ควรจดความรู้สึกแบบไหนดี

ง่ายๆ เลยครับ ก่อนเข้า ระหว่างถือ หลังปิดไม้ ให้ผ่าความรู้สึกตัวเองตรงนั้น ว่าใจเย็น กลัว โลภ หรืออยากเอาคืน จริงๆ ไม่กี่วินาทีต่อไม้ครับ

ต้องจดกี่ไม้ถึงจะเห็นผล

จากที่ลองมา ราวๆ 50-100 ไม้เริ่มเห็นรูปแบบชัดครับ เช่น ชนะเยอะตอนใจเย็น แพ้เยอะหลังขาดทุนทันที ข้อมูลแบบนี้แหละที่มีค่าครับ

ใช้แอปจดดีกว่าสมุดจริงไหม

แล้วแต่สไตล์เลยครับ ผมใช้ทั้งคู่ สมุดจดก่อนนอนให้คิดลึก ส่วนแอปอย่าง Notion หรือ TraderSync เอาไว้สรุปสถิติเทียบกันครับ

ถ้าเจอว่าเราพังทุกครั้งหลังขาดทุน ต้องทำยังไง

ตั้งกติกากับตัวเองครับ เช่น ขาดทุนแล้วต้องพักครึ่งชั่วโมงก่อนเข้าไม้ใหม่ ง่ายแต่ได้ผลจริงครับ